مطالب آموزشی

اثرات بيولوژيك پرتو ایکس


اثرات بيولوژيكي پرتو                        X

تحقيقات دهه هاي اخير مخاطرات پرتوهاي يونساز را بطور قطع روشن كرده است . برهمين اساس امروزه اثرات بيولوژيكي پرتوهاي يونساز را به سه گروه مختلف طبقه بندي مي كنند :

الف ) اثرات قطعي بدني يا جسماني : جزو آثار اوليه يا زودرس بوده كه وقوع آنها حتمي است . كه از سرخي پوست
« Erythema» تا نكروز سلولها و عقب افتادگي رشد زماني« كه حاصل تابش مناطق اپي فيزييال در كودكان است » متفاوت است .

ب ) آثار آماري بدن : همانطور كه از نام آنها پيداست آماري بوده كه از مهمترين آنها لوسمي « Leukemia » انواع سرطانها و كوتاهي عمر است . نام ديگر اين آثار ، آثار ديررسي است .

ج ) اثرات ژنتيكي : اثراتي كه در فرزندان و نسل هاي آينده افراد مورد تابش ظاهر مي شوند و ناشي از اثر پرتو بر روي DNA مي باشد .

اثر اشعه روي سلولها : به دو عامل مقدار اشعه و نوع سلول بستگي دارد . بطور كلي هر چه زمان تابش اشعه كمتر
باشد اثر آن زيادتر است زيرا در طي آن فرصت براي ترميم سلول وجود ندارد . اثر اشعه در قسمتهاي مختلف سلول و همينطور انواع سلول يكسان نمي باشد و همينطور اين اثرات در حالات مختلف يك سلول متفاوت مي باشد . طبق تجربه هسته سلول 25 بار حساس تر از سيتوپلاسم است از طرفي مي دانيم خاصيت توليد مثل مربوط به هسته بوده بنابراين ضايعات آن به مراتب وخيم تر مي باشد به علاوه تغييرات هسته برعكس سيتوپلاسم قابل ترميم نمي باشد . اگر چه همه سلولهاي زنده به اشعه X حساسند ولي اين حساسيت در آنها متفاوت است . طبق قانون برگوني و توبيوند هرچه فعاليت تقسيم سلولي زيادتر و فاصله آن از زمان تقسيم بعدي بيشتر و عمل فيزيولوژيكي آن نامشخص تر باشد حساسيت آن نسبت به اشعه X بيشتر خواهد بود . در بين موجودات تك سلولي معمولاً باكتريها حساسيت زيادي به اشعه ندارند اما با تابش پرتو X و ساير پرتوهاي يونساز مي توان كشت ميكروبي را استريل كرد و بطور كلي حساسيت ميكروبهاي بيماري زا خيلي كمتر از سلولهاي بدن است و از حساس ترين سلولهاي بدن به ترتيب نزولي WBC و RBC موجود در طحال و تيموس و مغز استخوان و سلولهاي سمينال و مولد اپيدرم است .بايد يادآوري كرد كه هر گاه بافتي به هر علت مثلاً آماس به حالت جنيني بازگشت كند حساسيت آن به اشعه زياد مي شود .

اثرات اشعه بر گلبولهاي خوني : خود گلبولها در برابر پرتو حساسيت زياد ندارند اما سلولهاي توليد كننده آنها در
غدد لنفاوي و طحال و مغز استخوان حساسيت بالايي دارند ودر بين آنها بافت لنفوئيد از بقيه حساستر بوده و بافت ميلوئيد كه شامل گلبولهاي سفيد چند هسته اي است حساسيت كمتري دارد به همين دليل لكوپني زودتر از آنمي ظاهر مي شود .

اثر اشعه بر ساير بافتها : بافت هاي همبند داراي حساسيت كم در برابر اشعه هستند و عوارض ايجادي در آنها در نهايت آماس است ، غدد مترشحه نسبت به اشعه حساسيت زياد داشته و منجر به اختلالاتي در ترشحات آنها مي شود صلبيه چشم بخصوص در دوره جنيني به اشعه حساس بوده و در افراد بالغ گاه پس از چند ماه منجر به كاتاراكت مي شود .

كم خوني پرنيشيوز ، در اثر تابش طولاني و مكرر اشعه به بدن ، مثلاً در پرتو كارها كه در معرض تابش مقادير كم پرتو بطور مداوم قرار مي گيرند اختلالاتي در فرمول خون آنها بروزمي كند كه گاهي علامت شروع لوسمي است .

اثر اشعه بر غدد تناسلي : اگر بيضه در معرض تابش قرار گيرد حجم كار آن كم شده و تعداد اسپرماتوزوئيدها نيز كم شده و سپس به كلي از بين مي رود اما فعاليت جنسي عادي است . عقيمي ممكن است موقتي يا دائمي باشد . مقادير كم اشعه كه هيچ گونه ضايعه پوستي در بيضه ايجاد نكند ممكن است منجر به عقيمي شود . پرتو X بر تخمدان نيز اثر داشته و منجر به عقيمي موقت يا دائمي مي شود ، هر چه فوليكولها به مرحله رسيدگي نزديكتر باشد به اشعه حساسترند كه اگر دوز اشعه كافي نباشد عقمي موقت ايجاد مي شود .

عزت موسوي ( كارشناس راديولوژي )
 

تأثير ورزش بر يادگيري حافظه


تأثير ورزش بر يادگيري حافظه

 

ورزش نورون ها را در هيپوكامپ افزايش مي دهد . نورونهاي جديد به طور مداوم به نواحي معيني از مغز از قبيل هيپوكامپ افزوده مي شوند . اهميت عملكردي سلولهاي جديد هيپوكامپ مشخص نيست . در پرندگان عمل ذخيره كردن غذا و بازيافت آن با تغييراتي در اندازه هيپوكامپ و نروژنز مرتبط است . در موشها نروژنز در هيپوكامپ به هنگام تماس با محيط پر غذا افزايش مي يابد و با يادگيري بهتر همراه است . بطور مشابه فعاليت فيزيكي ارادي در دوچرخه سواري تعداد سلولهاي هيپوكامپي جديد را افزايش مي دهد . اگر چه هنوز مشخص نشده است كه آيا دوچرخه سواري هم مي تواند بر روي يادگيري تأثير بگذارد يا نه ، ولي بررسيها نشان داده اند كه فعاليت فيزيكي بهبود آسيبها را تسريع مي كنند و فعاليت دركي را بهتر مي كند .

نگهداري انعطاف و سلامتي مغز در طول زندگي هدف مهمي از نظر سلامت عمومي است . به خوبي واضح است كه تحريك رفتار و ورزش مي تواند به ما در رسيدن به اين هدف كمك نمايد . بعلاوه درمانهاي هورموني از قبيل استروژنها نيز تقسيم سلولي را افزايش داده و عملكرد حافظه را بهبود مي بخشد .

محمد دشتي ( كارشناس پرستاري )

 

ماست و نقش آن در سلامتي و بيماري


ماست و نقش آن در سلامتي و بيماري

 ماست يكي از فرآوده هاي غذايي است كه از ايام قديم در كشورهاي آسيايي از جمله ايران شناخته شده است هر چند كه امروزه ماست در تمام دنيا تهيه ، توليد و مصرف مي شود ولي مبدأ آن كشورهاي خاورميانه مي باشد . در اين مناطق توليد شير فصلي بوده و در فصول گرم ، دماي بالاي منطقه كه اكثراً به 40 مي رسد نگهداري شير را غيرممكن مي سازد . يكي از راههاي جلوگيري از فاسد شدن سريع شير تبديل آن به محصولي با قابليت نگهداري طولاني تر يعني ماست بوده است .

مصرف ساليانه هر فرد بطور متوسط در اكثر كشورها بين kg 9 ـ 2 مي باشد . ماست را مي توان از شير كامل ، شير نيمه چربي گرفته شده و يا شير كاملاً بدون چربي تهيه نمود . ميكروارگانيسم هاي عامل توليد ماست با ترشح آنزيم پروتئاز ، پروتئين هاي شير را مورد حمله قرار مي دهند و در اثر پروتئوليز ميكروبي قابليت هضم پروتئين ها ارتقاء مي يابد .
در اثر پروتئوليز ميكروبي مقدار اسيد آمينه هاي آزاد در ماست نسبت به شير بيشتر مي شود . بررسي
Protein Effeiency Ration نشان مي دهد كه پروئين هاي ماست در مقايسه با پروتئين هاي شير از كيفيت بهتري برخوردار مي باشد . ميكروارگانيسم هاي ماست قادر به تبديل مقدار زيادي از لاكتوز شير به اسيد لاكتيك مي باشند بدين ترتيب افرادي كه عدم تحمل لاكتوز دارند مي توانند به آساني ماست را جايگزين شير نمايند .

نرجس قانع ( كارشناس پرستاري )

 

ماهي ، روغن ماهي و بيماريهاي قلب و عروق


ماهي ، روغن ماهي و بيماريهاي قلب و عروق

بررسي هاي همه گير شناسي در اسكيموهاي گرينلند و مردم ژاپن و آلمان نشان داد كه بروز بيماري شريان كرونر ، انفاركتوس ميوكارد ، و مرگ ناگهان در افرادي كه از مقادير زياد ماهي در رژيم غذايي خود استفاده مي كنند ، بطور قابل ملاحظه اي كمتر از ديگران مي باشد . 

اثرات مفيد ماهي روي قلب و عروق ناشي از روغن ماهي است كه حاوي اسيدهاي چرب امگا – 3 مي باشد . اين اسيدهاي چرب غير اشباع مي توانند با اسيد آراشيدونيك پلاكت ها جابجا شده و از طريق تغيير موادي چون ترومبوكسان A2
( تنگ كننده شريان و مسبب تجمع پلاكت ) با توليدات غير فعالي چون ترومبوكسان A3 سبب كاهش فشار خون و چسبندگي پلاكت ها گردند . بعلاوه اين مواد همگام با كاهش پروستاگلاندين هاي تنگ كننده شريان ، سبب افزايش پروستاگلاندين هاي گشاد كننده شريان مي شوند . علاوه بر اثر ضد پلاكتي ، روغن ماهي سبب كاهش فيبرينوژن و در نتيجه افزايش زمان خونروي مي گردد .

روغن ماهي از طريق كاهش سنتز كبدي ليپوپروتئين خيلي كم چگالي با مقادير 6 تا 12 گرم در روز ، سبب كاهش تري گليسريد ها مي شود ، اما اثر آن در كاهش ليپوپروتئين كم چگالي و يا افزايش ليپوپروتئين پرچگالي در بررسي هاي مختلف متفاوت و متناقض است .

بررسي هاي مختلف در انسان و حيوانات آزمايشگاهي نشان مي دهد كه با وجود تأثير مفيد ماهي ( روغن ماهي ) در جلوگيري از تصلب شرائين ناشي از رژيم پركلسترول ، پيشگيري از انفاركتوس ميوكارد ، كاهش فشار خون شرياني و چربي هاي خون ، شيوع خونريزي مغزي در موش هاي صحرائي هيپرتانسيو تغذيه شده با روغن ماهي ، افزايش يافته و خونريزي مغزي از علل اصلي مرگ در اسكيموها و ماهيگيران ژاپني مي باشد . و اين مسئله مي تواند ناشي از كاهش چسبندگي پلاكت ها و افزايش زمان خونروي باشد . با توجه به كل بررسي هاي موجود هر چند مصرف عام روغن ماهي به صورت داروي پيشگيري كننده از عوارض قلب و عروق توصيه نمي شود ، اما اطلاعات موجود نشان مي دهد كه خوردن ماهي هاي حاوي اسيدهاي چرب امگا – 3 حداقل دوبار در هفته ، مفيد بوده و مي تواند در پيشگيري اوليه و درمان بيماريهاي شريان كرونري و افزايش فشار خون شرياني مؤثر باشد .

دكتر سعيد محمودي ( متخصص بيهوشي )

 

صفحه1 از10

اخبار شبکه تایباد

IMAGE
IMAGE
افتتاح کلینیک ویژه شبکه بهداشت و درمان تایباد با حضور وزیر بهداشت
یکشنبه, 19 آذر 1396
  افتتاح کلینیک ویژه شبکه بهداشت و درمان تایباد با حضور وزیر بهداشت پنجشنبه، 16 آذر ماه دکتر هاشمی وزیر بهداشت... ادامه مطلب...
IMAGE
20 عمل جراحی چشم توسط وزیر بهداشت در دهستان کرات تایباد انجام شد
یکشنبه, 19 آذر 1396
  20 عمل جراحی چشم توسط وزیر بهداشت در دهستان کرات تایباد انجام شد رئیس بنیاد خیریه نورآوران سلامت شرق کشور، از... ادامه مطلب...
IMAGE
انتصاب سرپرست جدید بیمارستان خاتم الانبیاء تایباد
چهارشنبه, 11 مرداد 1396
  دکتر سید محمد موسوی مدیریت شبکه بهداشت و درمان شهرستان تایباد طی حکمی خانم دکتر سیده نینا علوی نیاکو متخصص... ادامه مطلب...
IMAGE
برای اولین بار انتخابات نظام پزشکی در شهرستان تایباد برگزار شد
سه شنبه, 03 مرداد 1396
  همزمان با سراسر کشور ، برای اولین بار انتخابات نظام پزشکی درشهرستان تایباد در روز جمعه 30/04/1396 برگزار شد.این... ادامه مطلب...
IMAGE
گزارش اقدامات انجام شده در هفته جهانی کاهش خطر بلایا و پدافند غیر عامل سال 1396
یکشنبه, 01 بهمن 1396
  گزارش اقدامات انجام شده در هفته جهانی کاهش خطر بلایا و پدافند غیر عامل سال 1396       ادامه مطلب...
IMAGE
گزارش فعالیتهای هفته ایدز سال 1396 مرکز بهداشت تایباد
یکشنبه, 01 بهمن 1396
  گزارش فعالیتهای هفته ایدز سال 1396 مرکز بهداشت تایباد       ادامه مطلب...
IMAGE
گزارش فعالیتهای هفته دیابت سال 1396 مرکز بهداشت تایباد
یکشنبه, 01 بهمن 1396
  گزارش فعالیتهای هفته دیابت سال 1396 مرکز بهداشت تایباد       ادامه مطلب...
اطلاعيه مناقصه چاپ و تكثير شبكه تايباد
پنج شنبه, 04 خرداد 1396
  قابل توجه شهروندان تايبادي  شبكه بهداشت و درمان شهرستان تايباد امور تكثير اوراق خود را به صورت استعلام به... ادامه مطلب...
اطلاعيه انتخابات نظام پزشكي
چهارشنبه, 03 خرداد 1396
   هفتمين دوره انتخابات هيأت مديره سازمان نظام پزشكي در مشهد همزمان با سراسر كشور در تاريخ 96/4/30 برگزار خواهد... ادامه مطلب...
آغاز اجراي طرح ملي غربالگري فشار خون و BMI ايرانيان از چهاردهم لغايت نوزدهم ارديبهشت در شبكه بهداشت و درمان تايباد
شنبه, 14 ارديبهشت 1392
  آغاز اجراي طرح ملي غربالگري فشار خون و BMI ايرانيان از چهاردهم لغايت نوزدهم ارديبهشت در شبكه بهداشت و درمان... ادامه مطلب...
IMAGE
معرفی سایت آوای سلامت
چهارشنبه, 01 شهریور 1396
   با هدف توسعه ارتباطات اثربخش برای ارتقاء عادلانه سلامت در کشور ، افزایش آگاهی مردم از مخاطرات سلامت و راه... ادامه مطلب...
کرونا ویروس
جمعه, 14 شهریور 1393
كروناويروس را جدي بگيريد ویروس«کرونا» به عنوان عامل این بیماری به سیستم تنفسی حمله می‌کند و به تدریج این... ادامه مطلب...
منابع آموزشي واحد بهداشت روان مركز بهداشت تايباد
سه شنبه, 19 دی 1391
منابع آموزشي واحد بهداشت روان مركز بهداشت تايباد     ويژگيهاي رفتاري دوره دبستان   لكنت زبان  ... ادامه مطلب...
دهه کرامت
چهارشنبه, 12 شهریور 1393
دهه کرامت مبارک باد ادامه مطلب...
IMAGE
تقدیر از جانبازان شبکه بهداشت و درمان تایباد در آستانه تولد حضرت ابوالفضل عباس (ع) اسوه ایثار و شهادت توسط مدیرشبکه بهداشت و درمان تایباد
دوشنبه, 12 خرداد 1393
  تقدیر از جانبازان شبکه بهداشت و درمان تایباد در آستانه تولد حضرت ابوالفضل عباس (ع) اسوه ایثار و شهادت توسط... ادامه مطلب...
IMAGE
تبریک هفته معلم توسط مدیر شبکه بهداشت ودرمان به تلاشگران عرصه آموزش وپرورش شهرستان تایباد
سه شنبه, 16 ارديبهشت 1393
  تبریک هفته معلم توسط مدیر شبکه بهداشت ودرمان به تلاشگران عرصه آموزش وپرورش شهرستان تایباد   درمورخه 16/2/93... ادامه مطلب...
امروز: 40
ديروز:106
اين هفته: 669
هفته‌ي گذشته: 932
اين ماه: 2437
ماه گذشته: 4116
افراد آنلاين:1
اعضا ی آنلاین : 0
مهمان آنلاین : 1